Học sinh lấy bằng thành chung thời Pháp sau 8-10 năm học

Vượt qua 5-6 năm tiểu học, 3-4 năm trung học (cấp hai), học sinh được cấp bằng thành chung, nói thông thạo tiếng Pháp, am hiểu lịch sử địa cầu. Trướ

Bức ảnh mẹ con Mỹ cùng đi học truyền cảm hứng
Thử tài với câu hỏi trắc nghiệm part 5 TOEIC
Quê hương các vua Trần ở tỉnh nào?

Vượt qua 5-6 năm tiểu học, 3-4 năm trung học (cấp hai), học sinh được cấp bằng thành chung, nói thông thạo tiếng Pháp, am hiểu lịch sử địa cầu.

Trước năm 1874, trẻ 14-16 tuổi học ở những trường dành cho học sinh lớn tuổi. Năm 1860, nhà chung Công giáo lập trường Adran, tự thi công chương trình giáo dục, thêm cả học đạo, mệnh danh là Pháp – Việt. Sau đây những sư huynh thiện giáo được mời đến để điều hành trường và chuyển thành công lập.

Tiếp đây, loạt trường độc đáo cho thiếu niên được mở ở những thị trấn Cần Lố, Sóc Trăng, Gò Công, Tân An, Rạch Giá, Cần Giuộc, đều do người Pháp làm giám đốc. Đến ngày 17/11/1874, nghị định tổ chức ngành học lần đầu quy định cấp trung học (enseignement secondaire) có thời gian học ba năm. Hoàn thành 5-6 năm tiểu học, học sinh sẽ lên bậc trung học.

chuong-trinh-trung-hoc-thoi-phap-thuoc

Một trường trung học tư thục công giáo ở Sài Gòn cuối thế kỷ 19. Ảnh tư liệu

Trường trung học Thứ nhất Chasseloup Laubat

Theo chương trình trung học ban hành năm 1874, học sinh học kỹ tiếng Pháp, sơ yếu văn học Pháp; làm luận văn bằng Pháp ngữ, quốc ngữ và chữ Nho. Môn lịch sử gồm khái niệm sử cổ đại, tân tiến căn cứ chính yếu trên vai trò của nước Pháp. Ngoài ra, học sinh còn học những môn khoa học môi trường xung quanh khác, như: toán, vật lý, vạn vật học và những phép đo đạc, giữ sổ sách kế toán, hội họa…

Cùng năm 1874, trường trung học bản xứ Chasseloup Laubat (nay là THPT Lê Quý Đôn, TP HCM) ra đời, lấy tên của Bộ trưởng Bộ thuộc địa của Pháp. Đây là trường trung học lâu đời nhất ở Sài Gòn và xứ Nam Kỳ. Ban đầu, trường dạy bậc tiểu học và trung học, chỉ nhận con em người Pháp, sau đây nhận thêm học sinh người Việt, ở nội trú 1 khu riêng.

Năm 1879, Pháp chọn lọc cải tổ giáo dục, chia thành ba cấp, gồm cấp 1, cấp hai và ba. Trường cấp hai (tương đương có trung học) học sinh học ba năm, mỗi tuần sẽ có hai giờ chữ Nho và quốc ngữ (học tứ thư), còn lại dành hết cho lớp tiếng Pháp (có những môn Pháp ngữ, số học, hình học, địa lý, tập vẽ).

Sách dành cho môn chữ Nho và quốc ngữ khi đây rất hiếm, có những cuốn Tứ thư, Việt địa dư ký, truyện ký của Trương Vĩnh Ký và sách Lục Vân Tiên theo bản phiên âm bằng tiếng Pháp. Chương trình trung học này kéo dài ở Nam Kỳ tới năm 1918.

Trong khi đây, ở Bắc Kỳ và Trung Kỳ, cuối khóa sát hạch trung học, thí sinh có thể dự thi Hương, ai đậu cao gọi là cử nhân, đậu thấp gọi là tú tài.

chuong-trinh-trung-hoc-thoi-phap-thuoc-1

Một lớp học toán ở trường La San Taberd Sài Gòn. Ảnh tư liệu

Học lấy bằng thành chung thời Pháp

Khi chương trình học chính Pháp – Việt được tiến hành cho toàn cõi Đông Dương năm 1917, bậc trung học ở miền Nam có ba trường Gia Định, Mỹ Tho, Chasseloup Laubat; ở miền Bắc có trường Bảo hộ (Lycée du Protectorat), ở miền Trung có trường Quốc học Huế có tổng số gần 1.000 học sinh.

Bậc trung học khi này có bốn lớp gồm đệ nhất niên (tương đương lớp 6 giai đoạn này), đệ nhị niên (lớp 7), đệ tam niên (lớp 8) và đệ tứ niên (lớp 9). Tốt nghiệp bậc học này, học sinh được cấp bằng thành chung.

Mỗi tuần học sinh có hơn 27 giờ lên lớp, đa số học bằng tiếng Pháp; tiếng Việt và Hán không quá ba giờ. Học sinh phải học lịch sử và địa lý Pháp rất kỹ, học 1 số nước khác sơ lược, học về những công trình của Pháp ở Đông Dương.

Chương trình thành chung Pháp – Việt khó và nặng, học sinh phải theo đủ 11 môn như Pháp văn, luận lý, lịch sử, Việt văn – Hán văn, địa lý, toán học, vật lý, hóa học, tập viết chữ đẹp, vẽ theo hình mẫu và nghiên cứu công nghiệp.

Đơn cử, môn lịch sử năm thứ nhất ôn nhanh lịch sử Việt Nam từ nguyên thủy tới triều Nguyễn và lịch sử những địa phương khác. Lịch sử Pháp, học sinh phải nắm được thời tiểu quốc Gaule và thời trung cổ.

Năm thứ hai, chương trình gồm lịch sử Việt Nam thế kỷ 19, cuộc bảo hộ của Pháp, luận đàm về sử Pháp và địa cầu, những phát minh lớn, thời Phục hưng, những cuộc chiến tranh về tôn giáo…

Đến năm thứ tư, môn lịch sử bao quát khắp địa cầu, trải từ Âu sang Á có đủ mọi ngóc ngách cuộc sống, văn hóa, khoa học. Khó bởi thế nên thời đây, bằng tốt nghiệp thành chung được coi ngang hàng có bằng tú tài khi xin việc vào những vị trí trung cấp hoặc có thể học tiếp cao đẳng, đại học.

Năm 1925, Pháp ban hành nghị định mới, bằng thành chung không còn giá trị tương đương có tú tài. Học sinh muốn đạt bằng tú tài phải học thêm ba năm.

chuong-trinh-trung-hoc-thoi-phap-thuoc-2

Học sinh trường trung học Pétrus Ký năm 1929. Ảnh tư liệu

Theo quy định của chính quyền, muốn mở trường dạy trung học phải do thống đốc, thống sứ hay khâm sứ yêu cầu lên toàn quyền Đông Dương. Do có sự hạn chế này miền Nam chỉ có năm trường dạy bậc trung học gồm Chasseloup Laubat, Pétrus Trương Vĩnh Ký, trường nữ trung học Áo Tím, Mỹ Tho, Cần Thơ; ở miền Trung có Quốc học Huế; miền Bắc có trường Bảo hộ (trưởng Bưởi).

10 năm sau, đến 1927 Toàn quyền Đông Dương ra nghị định cải thiện bậc giáo dục trung học Pháp bản xứ. Người Pháp lập riêng cấp trung học bản xứ, tách ra từ lớp trung học mà người Việt học chung có Pháp ở Chasseloup Laubat.

Trường trung học bản xử Pétrus Ký được xây xong năm 1927 nhưng 1 năm sau đây mới khai giảng khóa Thứ nhất có 200 học sinh. Một năm sau, trường được đổi tên Cao đẳng tiểu học Pháp bản xứ. Ngoài cao cấp đẳng tiểu học (trung học đệ nhất cấp), Pétrus Ký còn có đệ nhị cấp (trung học đệ nhị cấp hay cấp ba).

Bạn đang xem chuyên mục Giao Duc Của Pgdtanbinh.edu.vn

Tìm hiểu thêm về dự án này http://canhonewcityhcm.com/

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: 0